Blog: Cantoresau o Fri?, Golwg 360

Trafodaeth am gantoresau benywaidd a gyhoeddwyd ar flog Golwg 360, Hydref 2013.

 

Mi fûm wrth fy modd yr wythnos ddiwethaf i ddarllen blog Owain Schiavone am y swmp anferth o fandiau newydd sy’n ymddangos ar hyd a lled Cymru.

Mae’n braf i weld gymaint o fandiau ifanc yn awyddus i greu cerddoriaeth yn y Gymraeg, a gallaf ragweld nifer ohonynt yn headliners mewn blynyddoedd i ddod… ond (ac wrth gwrs, mae yna ond!) sylwais ar un peth wrth ddarllen y blog hwnnw.

Ble mae’r merched?

Bechgyn sydd ym mhob un o’r bandiau – ac eithrio un neu ddwy fach fan hyn a fan draw. Bandiau roc yn llawn bechgyn yw’r newydd-ddyfodiaid a enwyd gan Owain yr wythnos ddiwethaf.

Nid yn unig hynny, ond sylwaf mai gwrywaidd yw prif leisiau’r sin Gymraeg yn gyffredinol – meddyliwch am ein bandiau mwyaf poblogaidd: Sibrydion, Candelas, Yr Ods, Sŵnami… dynion i gyd!

Ble mae’r girl power?

Nid ffeminist rhonc mohonof,  o bell ffordd, ond pam nad oes yna fwy o ferched yn mentro codi llais i roi gwres eu traed i’r bandiau hyn i gyd? Onid cwestiwn naturiol yw gofyn pam mai gwrywaidd yw prif leisiau cerddoriaeth Gymraeg?

Dim ond llond llaw o gantoresau Cymraeg y gallaf feddwl amdanynt i gymharu â’r cynifer helaeth o gantorion. Ymddengys bod cerddoriaeth Saesneg yn frith o ferched talentog yn ddiweddar, a thrawstoriad o bob genre – ystyriwch Adele, Florence Welsh, Rihanna, The Saturdays, Little Mix, i enwi llond llaw.

Ydyw hi’n bryd i’n cerddoriaeth ni gael chwistrell o girl power hefyd? Gadawodd Eden flwch mawr i’w lenwi… (Beth ddigwyddodd i’w comeback honedig nhw, gyda llaw?!).

Templed cyfarwydd?

Oes, mae yna ambell ferch sy’n canu, ac efallai bod lleisiau tawel ond pwerus yn fwy trawiadol wrth ei gyferbynnu ar gefndir o fandiau gwrywaidd.

Heather Jones, wrth gwrs, yw brenhines cerddoriaeth Gymraeg erbyn hyn, ac mae’n bosib gweld ei bod wedi gosod rhyw fath o dempled – y duedd yw cael artistiaid unigol acwstig – edrychwn ar Gwyneth Glyn a Meinir Gwilym er enghraifft, enwau hen gyfarwydd sy’n ffitio’n ddestlus i’r templed hwnnw – ond rwyf yn rhagweld newidiadau mawr ar y gorwel.

Ni allwn anwybyddu’r ffaith mai albwm gyntaf Georgia Ruth, Week of Pines, ddaeth i’r brig yng nghystadleuaeth y Welsh Music Prize yn ddiweddar.

Yn sicr, mae’r delynores hon wedi bod wrthi’n creu argraff yng Nghymru a thu hwnt ers cryn dipyn o amser, ac wedi cyflwyno canu’r delyn i ni yn ei ffordd unigryw ei hun. Er mai llais tawel sydd ganddi, mae hi’n hawlio’ch sylw, ac mae ei halbwm dwyieithog yn wir haeddiannol o wobr y Welsh Music Prize.

Bu hi’n wythnos dda i un arall o’n merched talentog yr wythnos hon hefyd, pan chwaraewyd un o’i chaneuon ar BBC Introducing ar Radio 1. Cafodd sengl ddiweddaraf Casi Wyn, ‘Hardd’, ei chwarae ar donfeddi’r radio nos Lun.

Yn sicr, mae ei chyfraniad i albwm aml-gyfrannog Nyth wedi denu llawer o sylw iddi’n ddiweddar, gydag adolygiad AltSounds yn disgrifio’r synths cefndirol a’r geiriau Cymraeg ar ei thrac fel “weave of pure magical musical tapestry.”

Mae ei EP, ‘1’, yn hyfryd – yn sicr, hyfryd yw’r ansoddair teilwng i ddisgrifio cerddoriaeth Casi – ac yn brawf bod y ddelwedd o’r gantores Gymraeg yn altro ac addasu gyda’r oes.

Llwyfan i Kizzy

Un newydd-ddyfodiad benywaidd i’r sin yw Kizzy Crawford, ac mae ei gyrfa wedi bod yn mynd o nerth i nerth yn ddiweddar. Enillodd Brwydr y Bandiau Maes B Eisteddfod Genedlaethol Dinbych eleni, ac ar hyn o bryd, mae’n cefnogi Newton Faulkner ar ei daith ddiweddaraf.

Mae ei llais hynod o unigryw yn aeddfed a phrydferth – ac mae’n anodd credu mai dim ond 17 oed yw hi! Mae yna elfen retro i’w delwedd ac i’w chaneuon, gan chwarae ar ddylanwadau soul a ffync – nid ar chwarae bach y byddaf yn dweud hyn, ond credaf ei bod hi’n deg disgwyl pethau mawr oddi wrth Kizzy yn y dyfodol.

Hi fydd yr unig ferch ar lwyfan y Ddawns Ryng-Gol y penwythnos hwn, a gallaf ragweld y bydd hi’n hypnoteiddio’r gynulleidfa o fyfyrwyr gyda’i sain unigryw.

Oes, mae yna lond llaw o gantoresau talentog iawn gennym yng Nghymru ar hyn o bryd…  ond byddwn wrth fy modd yn gweld mwy ohonyn nhw. Felly dewch ferched, mae’n bryd rhoi bach o gystadleuaeth i’r bois ‘ma!

Advertisements

Gadewch neges / Leave a message

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s