Eisteddfod Sir Fynwy 2016

Am y tro cyntaf ers blynyddoedd meithion ni threuliais yr wythnos gyfan yn yr Eisteddfod Genedlaethol eleni, a hynny’n n rhannol am fy mod yn brysur gyda fy ngwaith ymchwil a hefyd am nad oedd lot o chwant gwersylla arnaf heb fy sythwyr gwallt. Felly treuliais dridiau’n unig yn yr ŵyl. Serch hynny, cefais dridiau prysur tu hwnt, ac mi wnes i fwynhau’n arw.

Dydd Mawrth

Dechreuodd fy ‘Steddfod ar y dydd Mawrth, ac roeddwn yn gweld eisiau’r Pafiliwn Pinc yn syth! Er bod tu fewn y pafiliwn newydd yn gweithio tipyn gwell – roedd yn gweddu’n well i sain y perfformiadau amrywiol a’r cystadleuthau – roedd ei du allan yn edrych yn ddi-liw ac yn ddiflas yng nghanol y maes. Ni fydd yn britho Instagram yr Eisteddfotwyr fel y babell fawr flaenorol.

Yn y Babell Lên, fodd bynnag, dechreuodd fy mhrofiad Eisteddfodol yn Y Fenni. Cafodd Y Dydd Olaf, nofel ffuglen wyddonol Owain Owain ei thrafod yno am y tro cyntaf yn yr Eisteddfod, gyda Lisa Gwilym yn holi Robin Llwyd ab Owain, ynghyd â Gwenno Saunders, y gantores sydd wedi dod a’r nofel i sylw gyda’i halbwm gysyniadol o’r un enw. Heb os, nid oedd hanner awr yn ddigon ar gyfer y drafodaeth, ac mi ddysgais fwy eto am arwyddocâd y nofel a’i lenor.

Yn ddiweddarach yn y prynhawn, perfformiwyd drama fer o’m heiddio yn y Cwt Drama, sef ‘Mewn Cromfachau’, gyda Dirty Protest. Roeddwn wrth fy modd yn ei weld – a dyma’r ddrama olaf i gael ei pherfformio yn dilyn darnau gan Llŷr Titus, Wyn Mason a Sharon Morgan – a Melangell Dolma, a fu’n ddiweddar yn chwarae rhan Nansi, telynores Maldwyn gyda’r Theatr Genedlaethol, yn trawsnewid i fod yn robot ar gyfer y perfformiad. Mwynheais yn arw, ac rwy’n ddiolchgar iawn i Branwen a chriw Dirty Protest am y cyfle.

Diwrnod prysur ac amrywiol felly, ar y dydd Mawrth, fodd bynnag, cafodd Mam a finnau gyfle i wneud ffrind newydd… neb llai na Rhys Ifans!

13988646_10154451952289853_1463523918_n

Gyda’r nos, es i weld sioe un-dyn Emyr Wyn Roberts, neu Himyrs, sef Allan o Diwn yn Theatr y Burroughs. I mi, mae Emyr Wyn Roberts yn awdur nofel ffuglen wyddonol, sef Sibrydion o Andromeda, ond i eraill, mae’n fwy adnabyddus fel perfformiwyr, boed yn y band Y Ficar neu fel dynwaredwr penigamp. Roedd y sioe, gydag e’i hun a band byw yn ei gefnogi, yn arbennig. Efallai bod nifer o’r jocs a’r profiadau bywgraffiadol mae’n eu rhannu’n gweddu’n well at aelodau o genhedlaeth arbennig, ond roedd nifer o’r bobol roedd yn eu dynwared yn gyffredin i bawb. Rhai o’m ffefrynau personol oedd Huw Fash a Sion Aled, ac roedd y gân barodi a oedd yn cloi’r noson yn WYCH. Canodd y gân i dalu teyrnged i fandiau cyfoes y Sin Gerddorol Gymraeg gan fwrw ati i ddynwared Bryn Fon (gyda’r dance moves a chwbwl!), Yr Ods, ac, heb os y gorau ohonynt i gyd, Cowbois Rhos Botwnnog. Fe chwarddais tan fy mod i’n brifo, a difaru na fues i weld y sioe yn gynt. Diwedd da i’r diwrnod!

Dydd Mercher

Cefais ddiwrnod amrywiol arall ar y dydd Mercher, gan bwrw mewn i lansiad O’r Pedwar Gwynt. Rwyf yn dal i ddotio’n llwyr ar y ddelwedd oren a du o T. H. Parry-Williams, a bellach yn gwisgo’r bathodyn a balchder.

13941173_10154451951904853_863964901_n

Brysiais wedyn i weld Richard Wyn Jones a Roger Scully yn trafod Brexit, cyn mynd i wylio seremoni’r Fedal Ryddiaith. Wedi gweld bardd, Guto Dafydd, yn codi y diwrnod cynt i ennill Gwobr Goffa Daniel Owen gyda’i nofel Ymbelydrodd, roedd hi’n syndod gweld bardd arall, Eurig Salisbury yn codi eto. Yn gyfarwyddwr ymchwil i mi bellach, roedd hi’n lyfli bod yno yn ei weld yn derbyn y wobr – ac rwyf wedi cael blas mawr ar ei nofel, Cai, hyd yn hyn.

Mae steil Geraint Lloyd Owen fel Archdderwydd hefyd yn, ym, ddiddorol. Yn wahanol iawn i arddull ddifrifol Christine James, mae agwedd yr Archdderwydd newydd yn ymdebygu i ryw ddigrifwr stand-up. Nid yw at ddant pawb, er roedd hi’n braf ei glywed yn gofyn i ni weiddi ‘HEDDWCH’ yn groch, gan fynnu ei glywed yn adleisio a dylanwadu ar y byd i gyd.

Cyn seremoni’r Fedal Ryddiaith, diolchwyd i Osian Roberts and Ian Gwyn Hughes am eu gwaith gyda’r tim pel-droed a’u rol yn hyrwyddo’r Gymraeg yn fyd-eang. Er nad oeddwn yn dilyn rhyw lawer ar y pel-droed, roedd naws hyfryd yn y pafiliwn wrth y bawb eu cymaradwyo’n frwd.

 

Dydd Gwener

Cefais hoe fach o’r wyl ddydd Iau – a theimlo’n genfigennus iawn o bawb a fu’n mwynhau gig yn y Pafiliwn y noson honno, gan i mi weld gymaint o glod iddo ar fy ffrwd Twitter – cyn dychwelyd am y dydd.

Roeddwn yn cymryd rhan mewn sesiwn ar stondin Prifysgol Aberystwyth gydag Endaf Griffiths a Heledd Llwyd y prynhawn hwnnw, gyda ni’n tri yn trafod ein pynciau ymchwil – roeddwn innau’n cyflwyno rhywfaint o fy ngwaith ar ffuglen wyddonol, Endaf yn trafod ei brofiad yn astudio barddoniaeth T. Llew Jones a gwaith pwysig Heledd yn edrych ar y defnydd o’r Gymraeg yn y trydydd sector.

13942542_10154451998624853_1023429873_n

Doedd tri chwarter awr ddim yn ddigon i drafod bob dim! Diolch i bawb a ddaeth i wrando, a diolch i’r Adran am ein gadael i drefnu’r sesiwn.

I goroni (neu i gadeirio…!) fy Eisteddfod eleni, gwyliais cyfaill ffuglen wyddonol, Aneirin Karadog yn sefyll yn Brifardd y Gadair. Ac yna es i a fy ffrind Rhianedd i ddathlu ei fuddugoliaeth gyda pizza yn yr haul, â Swnami (enillwyr haeddiannol albwm gorau’r flwyddyn) yn chwarae yn y cefndir.

Er ein bod yn parcio milltiroedd oddi wrth y maes, roedd hi’n braf bod yn agos i’r dre. Rwy’n siomedig na chefais fwy o gyfle i grwydro, gan y sylwais eleni yn fwy nac erioed ar nifer o ddigwyddiadau ffrinj – ac nid jyst gigs Cymdeithas yr Iaith. Roedd sawl tafarn yn cynnal digwyddiadau, gyda’r Angel wedi ail-fedyddio’r dafarn ym ‘Maes A’ am yr wythnos, ac roedd hynny’n braf i’w weld. Fodd bynnag, gyda chymaint o arlwy gan yr Eisteddfod, mae hi’n anodd dianc oddi ar y maes. Un ateb i’r broblem honno yw cynnal teithiau tywys o amgylch ardal yr Eisteddfod – efallai bod mwy o alw am hyn yn y dyfodol?

Fodd bynnag, wedi tridiau prysur, roedd rhaid i mi gydnabod hefyd i mi fethu gymaint o bethau am nad oeddwn yno’n aros am yr wythnos. Fodd bynnag, bydd y flwyddyn hon yn siŵr o hedfan heibio, a dwi’n edrych ymlaen yn barod at y trip i Ynys Môn!

Advertisements

Gadewch neges / Leave a message

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s