Blog

Cywion Cranogwen ar Heno

Her gyntaf y flwyddyn oedd ymddangos ar deledu byw am y tro cyntaf erioed! Cefais fy nghyfweld gyda fy nghyd-Gywion, Bethany Celyn a Grug Muse, i drafod mwy am Gywion Cranogwen, pwy yn union oedd y wraig ryfeddol a’n hysbrydolodd ac am ein cynlluniau ar gyfer 2018 ar raglen Heno, nos Fercher 3ydd Ionawr.

Gwyliwch y cyfweliad isod:

The first adventure of the year was my first appearance on live (yes, terrifyingly LIVE!) television! Along with my fellow Cywion, Bethany Celyn and Grug Muse, we spoke a little more about Cywion Cranogwen, the inspiration behind the show and our plans for 2018 on Welsh-language magazine show, Heno

Watch the interview – in Welsh – in the above video!

cywioncranogwen.com@CywionCranogwen

Uchafbwyntiau 2017

Heb os, mae 2017 wedi bod yn flwyddyn hynod, hynod arbennig i mi ac ar adegau mae hi wedi bod yn anodd dod o hyd i’r amser i ddiweddaru ‘mlog! Er fy mod wedi gweld cryn dipyn o newid byd yn ystod y flwyddyn, mae hi’n braf gallu eistedd yma’n diweddaru’r dyddiadur newydd ar ddiwrnod cyntaf 2018 gan wenu wrth gofio’n ôl.

Dyma rhai o blith nifer o bethau sydd wedi gwneud y flwyddyn yn un gofiadwy i fi:

Cylchgronnau

Wrth ‘sgrifennu hwn, rwyf i, Grug, Iestyn a Llyr yn dathlu ein bod wedi bod yn gweithio ar wefan a chylchgrawn Y Stamp ers blwyddyn. Ynghyd a chyhoeddi’n wythnosol ar y we, cynhyrchwyd tri rhifyn print ac un zine. Nodwyd ein huchafbwyntiau eisoes ar y wefan, ond roedd hi’n anodd eithriadol dewis o blith y cyhoeddiadau lu gan leisau amrywiol Y Stamp.

squad goalsNid yn unig mae hi wedi bod yn brofiad anhygoel cydlynnu cylchgrawn, gan roi’r cyfle i fi ddysgu sgiliau newydd, ond rwyf hefyd wedi cyfarfod rhai o’m ffrindiau gorau, a phob lansiad wedi bod yn gyfle i ddathlu doniau’r cyfrannwyr arbennig.

Lansiwyd y rhifyn cyntaf mewn noson hwyliog yn Aber, ac aethom hefyd i Tafwyl a Gwyl Arall, cyn dod i Abertawe i lansio rhifyn ola’r flwyddyn. I ble ewn ni nesa’ tybed?

Mae annog lleisiau newydd i ‘sgrifennu ac eraill i roi’r cyfle i lenyddiaeth Gymraeg a bwrw ati i ddarllen, wedi bod yn brofiad eithriadol ac mae’n gret gweld hyder y lleisiau newydd hyn wrth barhau i dyfu a datblygu. Gwefan newydd a rhifyn 4 yw’r pethau cyntaf sydd ar y gweill ar gyfer 2018!

Rwyf hefyd wedi, yn ystod y flwyddyn, bod yn ffodus i gyhoeddi fy ngwaith ymchwil yn Poetry Wales, Vector – a mynd ar raglen Rhys Mwyn i drafod yr erthygl honno – a Kelten, ac yn edrych ymlaen at barhau i gyhoeddi mwy am fy ymchwil yn y dyfodol agos.

cywion cranogwen caerfyrddinMerched Cryfion

Un o’r pethau ddysgais yn 2017 yw pa mor bwysig a pha mor ANHYGOEL yw criw o ffrindiau da. Drwy amser ddigon caled, roedd gennyf griw o ffrindiau – rhai newydd, eraill wedi bod yn ffrindiau i mi ers blynyddoedd – oedd yna i fi. Ac nid yn unig ‘mod i’n ffodus i gael ffrindiau sy’n gefnogol a thriw, ond yn dalentog ac ysbrydoledig hefyd. Cyhoeddodd Grug ei chyfrol gyntaf o farddoniaeth, Ar Ddisberod, eleni (prynwch hwnnw yma), mae Elyn yn gynghorydd sir yn RCT ac yn ymgyrchu i gael nwyddau’r mislif ar gael yn rhad ac am ddim i ddisgyblon ysgol y sir, ac mae Bethany yn llythrennol newydd ryddhau ei EP cyntaf, Troi, sy’n anhygol – gwrandewch!

Gan barhau i sôn am ferched (dyma gysylltiad bach slic…) i griw dwi ‘di bod ynglwm â nhw ers Mehefin 2017, sef Cywion Cranogwen. Gyda Grug Muse, Caryl Bryn, Manon Awst, Bethany Celyn a Siân Miriam, cyflwynom ein sioe farddol am y tro cyntaf yn ‘Steddfod Bodedern ym mis Awst, cyn mynd ar daith fer ym mis Tachwedd.

Mae’r ymateb wedi bod yn anhygoel, a nifer wedi dweud yn benodol iddynt fwynhau gweld merched ar lwyfan – y nod yn y pendraw yw ei gwneud hi’r un mor normal i weld

Prosiectau Creadigol

cydweliYm mis Medi, cefais gyfle i lunio monolog ar gyfer Taith y Dablen, a oedd yn rhan o Wyl y Cynhaeaf, Aberteifi. Perfformiwyd y darn am ferch ifanc yn gweithio yn ffatri wlan Drefach Felindre – amgueddfa hyfryd sydd reit ar fy stepen drws ond na fues i erioed yno tan i mi gytuno i ‘sgrifennu’r fonolog.

Ac yna’n mis Tachwedd 2017 cefais gyfle cyffrous, gyda chefnogaeth Llenyddiaeth Cymru, i fynychu gweithdy gydag Aneirin Karadog, Emily Blewitt a Pete Fowler yng Nghydweli, gan gyfrannu at brosiect sy’n mynd i gynnwys llenyddiaeth a darn o gelf trawiadol i addurno rhai o gestyll nodedig Cadw. Mae yna hefyd furlun fydd yn ymddangos yn y brifddinas yn cyd-fynd gyda’r prosiect.

Dwi’n edrych ymlaen yn arw at weld y darnau terfynol, yn enwedig yr un a fydd yng Nghastell Cydweli. Ac yn ogystal â’r cyfle i gyfrannu, trwy’r gweithdy hwn mi wnes hefyd gyfarfod yr hyfryd Bethan May Books!

Rwyf wedi gweld eisiau fy nhrip arferol i Lanystumdwy ar gyfer Cwrs Olwen gyda’r Urdd (dwi’n rhy hen i gystadlu bellach!!), felly roedd cymryd hoe fach i fod yn greadigol a bod yng ngwmni awduron eraill yn ail-danio’r ysfa i ‘sgrifennu eto. Gobeithiaf yn 2018 fynychu mwy o gyfleuon fel hyn, er mai’r ddoethuriaeth fydd prif ffocws y flwyddyn!

lisagwilym

Cerddoriaeth

Cefais y fraint o fod yn un o adolygwyr preswyl rhaglen Lisa Gwilym ‘leni eto a mwynhau rhannu barn ar rai o albymau newydd 2017. I gloi’r flwyddyn, es i stiwdio’r BBC ym Mangor i ymuno gyda Lisa Gwilym a Gethin Griffiths i adolygu albymau Band Pres Llareggub, Y Cledrau a Plant Duw a chlorianu’r flwyddyn gerddorol. Dwi bob tro’n mwynhau ymddangos ar y raglen, ond roedd hi’n lyfli cael bod yn yr un stiwdio a phawb arall am y tro cyntaf – fel arfer, dwi ar ben fy hun mewn stiwdio fechan yng Ngorllewin Cymru! Mae’r rhaglen ar gael am y tro i wrando’n ôl arni ar wefan IPlayer.

Yn ddiweddar, rwy hefyd wedi mwynhau mynd i gigio eto – ar ôl sbel go hir yn methu gwneud. Mae gig The People The Poet a Straight Lines diweddar yn Hobos Bridgend yn uchafbwynt, ac mi aeth fy ffrind Rhianedd a finnau hefyd yn ôl i’r early naughties i ddawnsio fel ffyliad a mwynhau sioe anhygoel Steps yn y Motorpoint Arena.

2018!

A dyma ni felly!

Er bod ‘na ambell beth wedi ei nodi yn y dyddiadur ar gyfer y flwyddyn newydd eisoes – podcast yn un peth, a profiad gwaith gyda’r New Welsh Review yn beth arall – does ‘na ddim cynllun pendant ac eithrio gorffen y traethawd PhD. Y bwriad, yn ôl fy arfer, yw bwrw ati i grwydro ac i greu, gan obeithio parhau i ‘sgrifennu, ‘sgrifennu, ‘sgrifennu.

 

Blwyddyn newydd dda i chi, a diolch i bawb am eich cefnogaeth yn 2017 xoxox

 

 

Sgwrs: Dyfodoliaeth gyda Rhys Mwyn, Radio Cymru

Nos Lun 20fed o Dachwedd cefais gyfle i drafod dyfodoliaeth mewn cyd-destun Cymraeg ar raglen Rhys Mwyn ar Radio Cymru, gan fwrw cipolwg yn benodol ar gerddoriaeth ddyfodolaidd. Tyfodd y sgwrs o erthygl a luniais i rifyn arbennig o Vector, cylchgrawn y BSFA.

I gyd-fynd gyda’r sgwrs, cefais gyfle i ddewis traciau, a oedd yn cynnwys:

Diolch i Rhys Mwyn a’r tim am y gwahoddiad i ddod ar y raglen – mi wnes i fwynhau sgwrsio’n fawr. Mae’r drafodaeth ar gael i wrando yma ar IPlayer.


Monday 20th of November, I appeared on Rhys Mwyn’s programme on Radio Cymru to discuss Welsh futurism. The chat mainly centred on a recent article I’d written for the BSFA’s magazine, Vector, ‘The Shared Futuristic Space of Welsh Music and Welsh-language Science Fiction’. I also had the chance to construct a futuristic playlist (listed above!) and chat about my research. 

Taith Cywion Cranogwen

Un o brosiectau cyffrous y misoedd diwethaf yw bod yn rhan o drefnu taith farddonol a chyd-weithio fel rhan o griw Cywion Cranogwen. Ar y cyd gydag Elan Grug Muse, Caryl Bryn, Bethany Celyn, Manon Awst a Siân Miriam penderfynwyd fynd ar daith farddonol, gan ddathlu’r ffaith ein bod yn feirdd benywaidd, bwrw ati i rannu profiadau a thalu teyrnged i rai o arwresau heddiw a ddoe.

Er bod pob un ohonom yn ymateb i dair thema benodol – sef Crio, Corddi a Chrwydro –  daw’r chwech ohonom â’n arddulliau a phrofiadau gwahanol i’r perfformiad terfynol. Mae steil unigryw Siân Miriam o farddoniaeth lafar, berfformiadol yn cyferbynnu’n drawiadol gyda fy steil mwy traddodiadol a chonfensiynol innau, ac mae dylanwad Manon Awst fel artist, sy’n ychwanegu fideo i’w barddoniaeth hithau hefyd yn nodwedd unigryw. Heb os, mae’r broses o gyd-weithio wedi bod yn fuddiol ac wedi tyfu’n organig, ac mae’r perfformiad yn dal i altro o sioe i sioe.

cywion cranogwen caerfyrddin

Dechreuodd y daith yn Oriel Myrddin, Caerfyrddin, gyda chynulleidfa brwd a chyfeillgar, cyn teithio lan i Lyfrgell Dinbych – a diolchwn o waelod calon i Menter Iaith Dinbych am y croeso cynnes a’u cefnogaeth hwythau – cyn mynd draw i berfformio cyn sioe How To Win at History yn Galeri, Caernarfon, a manteisio ar ofod eang y lleoliad hwnnw.

I glywed blas o’r daith, gwrandewch ar Bodlediad Clera’r mis hon, lle mae darnau o’r perfformiad ynghyd â chyfweliad gyda Manon Awst, Bethany Celyn a Siân Miriam ac adolygiadau caredig o sioe Oriel Myrddin gan Elinor Wyn Reynolds a Nerys Bowen.

cywion dinbych

Diolch i bawb alwodd draw i gefnogi, a gwneud y daith fer hon. Y bwriad yw parhau gyda’r daith yn y flwyddyn newydd, gan alw yn y brifddinas, Llangrannog (cartref Cranogwen ei hun) ac i ambell leoliad arall. Cadwch lygaid mas am y Cywion!

http://cywioncranogwen.com


An interesting project I’ve been part of during the last few months is Cywion Cranogwen – we are a six piece all-female Welsh-language poetry collective, consisting of myself, Elan Grug Muse, Caryl Bryn, Bethany Celyn, Manon Awst and Sian Miriam. After a successful performance at the National Eisteddfod in August, we decided to head on a three-date tour this November. 

We played at Oriel Myrddin in Carmarthen, at the Library in Dinbych and at Galeri in Caernarfon, and are grateful to all three audiences for their warm and kind feedback. 

The tour continues in the new year – I’ll keep you posted!

https://cywioncranogwen.com

Lansio Rhifyn 3 Y Stamp

Rhwng taith Cywion Cranogwen a’r gwaith ymchwil, bu gwibdaith i ddinas Abertawe i lansio trydydd rhifyn Y Stamp. Lansiwyd y rhifyn yn Nhŷ Tawe a diolcha’r tri ohonom (a Llŷr Titus o America bell!) i’r gynulleidfa hyfryd am eu gwrandawiad a’u cefnogaeth ac i reolwyr Tŷ Tawe am ein galluogi i ddefnyddio’r gofod.

Cafwyd noson hwyliog o ddarlleniadau gan Lowri Havard a Noel James, ill dau yn gyfranwyr newydd, cerddoriaeth gan Sian Richards a chystadleuaeth cerddi concrit gyda chynnyrch… *diddorol*… iawn!

clawr 3 y stamp

Bydd y rhifyn ar gael mewn llond llaw o siopau ac ar gael i’w brynu’n uniongyrchol oddi wrthom ni.

Yn ogystal â gwaith Noel a Lowri, maer rhifyn hefyd yn cynnwys gwaith gan Aneirin Karadog, Tudur Hallam, Sian Miriam a Steven Jones, cyfweliad gyda Natalie Ann Holborrow, trafodaeth am rôl olygyddion gan Alun Jones ac Alun Jones ac adolygiadau lu. Mae hyn oll rhwng clawr hynod drawiadol wedi ei ddarlunio gan yr arlunydd Elin Meredydd.

Cysylltwch â golygyddion.ystamp@gmail.com i fynnu copi eich hun.

Heb os, roeddem yn olygyddion hapus iawn wedi’r lansiad – a dyma obeithio cewch chi cymaint o hwyl yn darllen ac a gawsom ni fel tîm yn golygu a chreu’r rhifyn.

golygyddion hapus lansiad 3.jpg


Last Thursday, we launched the third issue of Y Stamp in Tŷ Tawe, Swansea. The night included readings by Lowri Havard and Noel James – both new writers – and music by singer-songwriter Sian Richards, alongside a concrete/shape poetry competition with a few interesting results!

The third issue will be appearing in a handful of Welsh book shops soon, and will also be available to order by e-mail, by contacting golygyddion.ystamp@gmail.com. It will also appear online in due course.

 

Cynadledda: Celtic Colloquium, Lublin

*English below*

Diwedd Medi eleni, fe fynychais a chyflwynais bapur yng Ngholocwiwm Celtaidd Lublin ym Mhrifysgol Lublin, Gwlad Pwyl. Ynghyd â rhwydweithio gyda chyfeillion hen a newydd dros ddeuddydd hynod ddiddorol, cefais gyfle i gyflwyno ffuglen wyddonol gan ferched a thrafod themâu unigryw y gweithiau hynny i gynulleidfa newydd.

IMG_0256
Esbonio cyd-destun ffuglen wyddonol yn y Gymraeg – diolch i Liza Walther, ERIU Leipzig am y llun.

Diolchaf o waelod calon i drefnwyr y gynhadledd am lenwi deuddydd gyda chyflwyniadau difyr ac am eu croeso hynod gynnes i’r brifysgol. Rhan o waith yr wythnosau nesaf bellach yw mireinio’r papur i’w gyhoeddi yn llyfryn y gynhadledd.

Manteisiais hefyd, tra’r oeddwn yng Ngwlad Pwyl, ar y cyfle i dreulio deuddydd yn crwydro dinas Lublin. Rhyfeddais ar brydferthwch llwm strydoedd yr hen dref ac es i lochesu rhag y gwynt oer ym muriau Castell Lublin. Cefais hefyd gyfle – ar argymhelliad rhywun o’r gynhadledd – i drio pierogi, sef dumplings arbennig, a chael tipyn o flas arnynt hefyd!

IMG_0260
Brama Krakowska, porth yr hen dref.

Tra yno, mi es i ymweld â gwersyll Majdanek, un o wersylloedd erchyll yr SS a adeiladwyd yn ystod yr Ail Ryfed Byd. Roedd crwydro’r caeau tawel a gweld yr hyn o’r gwersyll a ail-adeiladwyd (gan gynnwys y siambr nwy) yn brofiad hynod emosiynol. Teimlais yn swp sal wrth droedio’r tir hwnnw lle bu creulondeb ac annhegwch na allaf hyd yn oed ddygymod ag e yn rhywbeth normal, ac roeddwn yn beichio crio wrth gyrraedd arddangosfa o ‘sgidiau pob un o drigolion y gwersyll. Serch hynny, roeddwn yn hynod ddiolchgar i mi allu ymweld â’r lle.

Gwirionais gyda’r ddinas dawel hon, ac edrychaf ymlaen at ddychwelyd i Lublin yn y dyfodol. Er, wedi dweud hynny, bydd yn bendant raid i fi ddysgu mwy o Bwyleg cyn fy ymweliad nesaf… does yna’r un gyrrwr tacsi arall eisiau fy ngweld yn ceisio meimio ‘maes awyr’ fyth eto!



I recently attended and presented a paper at Lublin University’s Celtic Colloquium in Poland. I’m incredibly grateful to the conference organisers for a fantastic two days, meeting friends old and new and enjoying many interesting papers.

lublin5

I presented a paper introducing Welsh-language science fiction by female authors, and presenting the unique themes discussed and scenarios portrayed. I’m grateful for all questions and feedback, and look forward to fine tuning the paper to include in the conference proceedings. 

lublin2
Castell Lublin

As well as enjoying a successful conference, I also took the opportunity to wander around Lublin, and spent the following two days exploring the historic old town and Lublin Castle, and dining that evening on pierogi for the first time. 

During my break, I visited the Majdanek Concentration camp. The eerily quiet fields and touching artistic tributes and exhibition made it an emotional experience I’ll never forget. It shook me to the core to be at the scene of unimaginable cruelty, but I’m so glad I visited Majdanek and witnessed the reconstructed camp for myself.

lublin1

I hope to return to Lublin again in the future, having enjoyed my time in the city immensely. But I am very aware that I’ll need to brush up on my Polish before returning – I don’t think any other taxi driver ever wants to see me attempt to mime the fact that I needed to get to the airport! (Imagine outstretched arms and much flailing about before resorting to pointing at the place on Google!) 

Llên Meicro: Diffyg Signal, Desg a Pâr (O Sanau)

Dyma ddetholiad o lên meicro, oll wedi eu hysbrydoli gan y thema ‘gwawrio’ yr ysgrifennais yn ddiweddar – mi fydd y gweddill yn ymddangos yn nhrydedd Rhifyn Y Stamp yn y dyfodol agos! 

 

Diffyg Signal

Mynd, o raid, ar wyliau, ac ymlwybro’n araf wrth gwt clamp o garafan rhwng Dolgellau a Dinas Mawddwy. Y weipyrs yn symud ‘nôl a ‘mlaen, ‘nôl a ‘mlaen yn ffrantig yn trio ffurfio ffenest glir o’n blaenau. Yn yr hollt rhwng dau fynydd, sylwais fod statig y radio’n taranu dros ein tawelwch.

 

Desg

Rhyfel, a’r gelyn oedd celficyn pwysica’r tŷ. Hwnnw tan warchae llyfrau a phapurach a phensiliau a chlipiau papur a lluniau a ffotograffau a bitsach a bobsach a phob math o bethau. Y fountain pen posh wedi gorwedd yn gelain ymysg y cwbwl ers wythnosau.

Gyda dyfodiad bil letrig mewn amlen goch, nid oedd gan Lewys ddewis ond brwydro yn erbyn yr annibendod.

 

Pâr (O Sanau)

Bu adeg pan oedd pigo’i sanau bryntion o’r llawr yn bleser pur. Tystiolaeth ei fod yn gartrefol. Wedi setlo’n hapus gyda hithau. Ond bellach roeddent wedi tyfu’n ail garped ar lawr – socs nefi, du a llwyd pob un – gydag ambell bâr o bants yn tyfu’n chwyn yn eu plith.

Gwisgodd dau o’i sanau hithau – un binc â spots ac un arall las â streips – a mynd ati’r frwd i fwynhau sathru ar bob un o’i ffycin sanau bland, boring.

 


Here are some of my recent Welsh-language flash fiction works – each one inspired by the theme of ‘sunrise’. A few more will be published in the next issue of Y Stamp in the near future!

Gŵyl Arall

A Thafwyl eisoes yn teimlo’n bell iawn yn ôl, i’r Gogledd aeth y Stamp ar dramp eto yr dadeni fiiiwythnos hon i lansio’r ail rifyn.

Cyn hynny, cefais wahoddiad i gadeirio sesiwn holi ac ateb yng nghwmni Ifan Morgan Jones. Cefais holi mwy am y feddylfryd tu ôl i DADENI (yn dilyn fy adolygiad ohoni) a’r broses o’i ‘sgrifennu. Roedd hi hefyd yn gyfle i holi mwy am yr ymateb iddi, a chanfod bod argraffiadau nifer o ddarllenwyr o wahanol gymeriadau yn hollol wahanol – prawf bod Dadeni‘n nofel amlhaenog ac o’r rhyddid sydd gan y darllenydd i greu ei ffantasi wleidyddol (os nad realiti ffantasiol!) ei hun o’r naratif.

Ymlaen yn syth o’r sesiwn honno yng Ngerddi’r Emporiwm i Bar Bach i lansio’r Stamp. Llenwyd y ‘stafell hyd at ei chorneli tywylla’ gyda phobol wedi dod i wrando ar Llio Mai a Caryl Bryn yn darllen eu gwaith, ynghyd a chyflwyniad o waith Mynyddog gan Gwilym Bowen Rhys, ac ail ymddangosiad criw perfformio Er Cof. Mynnwch gopi drwy e-bostio golygyddion.ystamp@gmail.com neu darllen fersiwn PDF ar y wefan.

Recordiwyd pwt o’r lansiad gan fois Podpeth a gallwch wrando i’r neges groeso a’m llais hyfryd yn y fan hon.

Yn goron ar fy niwrnod prysur roedd cael mynd i fwynhau gig Castles, Candelas ac Uumar yn Neuadd y Farchnad, a dawnsio tan oriau man y bore.

er cof gwyl arall

Cafodd Grug Muse ac Iestyn Tyne hefyd benwythnos brysur, ac wrth i ni gyd nyrsio’n pennau tost ar y Sul, es i dilyn eu hynt ac helynt hwythau. Bu Grug yn trafod ei chyfrol Ar Ddisberod gydag Ifor ap Glyn ac Annes Glyn, a Iestyn yn nghwmni Elinor Wyn Reynolds a Noel James yn trafod cyhoeddi a chreu llenyddiaeth.

iestyn a noel james

Diolch o galon i drefnwyr Gwyl Arall am ein cynnwys yn rhan o’r ŵyl, ac, am y llun gret yma isod!

trefnwyr gwyl arall


I thoroughly enjoyed and incredibly busy weekend at Gŵyl Arall (Another Festival) in Caernarfon. I was invited to chair a session asking the author Ifan Morgan Jones about his novel DADENI, and also launched the second issue of Y STAMP, to a jam-packed Bar Bach. I am immensly grateful for all who came to both sessions, and thank you to the organisers of Gŵyl Arall for another lively festival. 

 

Gweithgareddau Tafwyl

Cefais wibdaith i Tafwyl, yng Nghaerdydd, ddydd Sadwrn, gan gael cyfle i fwynhau a gwneud tamaid o waith yn ystod yr wyl arbennig sydd wedi dod yn rhan annatod o galender Cymry’r ddinas.

Dechreuodd fy niwrnod mewn talwrn bywiog i blant yn y Lolfa Lên. Cafodd blant Caerdydd yr anffawd o glywed finnau ar dim Casia Wiliam, gydag Osian Rhys Jones, yn bloeddio canu mas o diwn – ond sicrhaodd ein bod wedi llwyddo i gyd-ennill gyda thîm Anni Llyn, Gwynfor Dafydd a Morgan Owen. Pawb – beirdd a chynulleidfa! – yn hapus felly.

Talwrn i Blant tu fas yn yr haul! Llun Llenyddiaeth Cymru @llencymru_litwales

Wedi clamp o fyrger i ginio a chyfle i grwydro’r stondinau a gwrando ar bach o gerddoriaeth, roedd hi’n bryd paratoi at sesiwn STAMPIO yn y prynhawn. Cafodd Grug a finnau gwmni rhai o gyfranwyr ail rhifyn Y Stamp yn y Lolfa Lên, gan roi’r cyfle iddynt gyflwyno’u hunain a darllen eu gwaith.

Cawsom glywed rhai o gerddi Sara Green, myfyrwraig MA o Batagonia ac enillydd cadair Eisteddfod Trevelin eleni a chael gwybod mwy am Rhithganfyddiad, prosiect Efa Lois a Morgan Owen, yn cofnodi eu hargraffiadau o strydoedd Caerdydd drwy lun a cherdd. Mae eu gwaith hwy bellach ar wrth o’u gwefan Etsy, siop Bodlon a Cant a Mil Vintage.

FullSizeRender

I goroni’r prynhawn, cawsom berfformiad gan griw Er Cof, pedwarawd o Brifysgol Aberystwyth, sy’n cyflwyno ffordd unigryw o ymateb i eiriau, gan fwydo hiwmor a phrofiadau personol i ‘ladd amser’. (‘Sgrifennais adolygiad am eu cynhyrchiad gwreiddiol yn ôl ym mis Rhagfyr diwethaf yma.) Gofynnwyd i’r gynulleidfa gynnig gair i’r criw, a chafwyd perfforiad a gododd sawl gwên yn ystod y pnawn.

IMG_0391
Nannon, Naomi a Meleri, tair o bedair o berfformwyr Er Cof

Gyda diolch felly i’r cyfranwyr a pherfformwyr a diolch hefyd i bawb alwodd draw i ymuno yn yr hwyl a phrynu copi o’r rhifyn. Mae gennym hefyd le i roi diolch arbennig i griw Llenyddiaeth Cymru – Cynan a Branwen yn enwedig – am ein gwahodd i’r Lolfa Lên i gynnal y sesiwn a helpu ni gyda’r gosod a’r trefnu.

Mi fyddwn yn cynnal lansiad arall i’r Stamp a gwerthu copiau eto yng Ngŵyl Arall penwythnos nesa’ (8-9 Gorffennaf), cyn rhoi cyfle i ddarllenwyr ei lawrlwytho ar ffurf PDF ar y we. Mynnwch gopi!

http://ystamp.cymru | @ystampus 


My weekend consisted of a busy Saturday both working and enjoying at Tafwyl, the Welsh-language festival in Cardiff. I firstly took part in an event for children, competing on current Bardd Plant Cymru, Casia Wiliam’s team, alongside Osian Rhys Jones.

In the afternoon, Literature Wales also offered a slot for us to hold a small pre-launch event for the second printed issue of Y STAMP, where we invited Sara Green, Morgan Owen and Efa Lois to introduce and read some of their work. As part of the event, we also invited the Er Cof company from the TFTS Department at Aberystwyth University to react to words chosen by the audience. We owe both the contributors and performers a huge thanks, and also to everyone who popped over to join us and buy a copy. 

The magazine will also be on sale at Gŵyl Arall (Another Festival) in Caernarfon next weekend, and then will be available from us directly from then on, as well as available to download from the website in PDF form. 

Adolygiad: EP Bach – Bethan Mai

Mae Bethan Mai yn groten amryddawn – yn arlunydd (gweler pip o’i gwaith yma), yn actores a’n gantores. Gwisg ei het gerddorol am ei phen eto y tro hwn gan ryddhau ei EP solo cyntaf, Bach. Rwyf eisoes yn ffan o Rogue Jones, ac wedi gwirioni ar fywiogrwydd eu perfformiadau, a gwelwn awgrym o ddylanwad y band ar y traciau diweddaraf yma gan Bethan; yr un geiriau athrylithgar, ond sŵn gwahanol ac unigryw yn ei ffordd ei hun sydd gan Bach.

Dim ond tri thrac sydd yma i adael argraff ar y gwrandawyr ac mae hynny’n gyflwyniad teilwng i fyd breuddwydiol Bethan Mai. Mae’r trac agoriadol ‘Bach’ yn bedair munud o lafarganu heintus – ‘Bach hedyn bob mawredd / Bach bob dyn a dybiai hyn yn fawr’ – drosodd a throsodd, gyda haenau o dincian hudolus a synau cosmig yn tyfu wrth i’r gân ddatblygu. Mae’n eich tynnu i stad o hypnosis pur, cyn dadfeilio’n synau amrwd, metelaidd. Cynrychioli cwymp y dyn a’i ego, o bosib? Pwy a ŵyr, ond rhywbeth a wn yn sicr yw ei bod yn anodd, os nad amhosib, peidio â chlywed eich hun yn canu’r geiriau hyn am ddyddiau wedi gwrando arni.

I gymharu, mae’r ail drac, ‘Aderyn Pur’ yn dechrau gyda chanu lled-operatig ei naws, a’r synau sy’n gadarn yn hytrach na’r llais. Mae’n fy atgoffa o anthem genedlaethol yr Alban – neu bosib bod hi’n decach i’w chymharu i ‘St Andrew (The Battle is in The Air)’ o’r albwm Icky Thump gan The White Stripes –  gyda sain chwythbrennau-aidd ac awgrym o frwydr ar droed, cyn dilyn hediad up-tempo yr aderyn pur ar ffo.

Mae ‘Wedi Mynd’ yn funud a thamaid bach o hyd, ac yn ysbaid o dawelwch wrth gwt yr EP. Dyma wrthgyferbyniad ingol i fywiogrwydd ddwy gân arall a chyfle i Bethan dangos ei llais i gyfeiliaint gyda phiano.

Ydw i eisiau wmff bach arall cyn gadael yr EP hon? Yn syml: ydw. Mae tri thrac yn fyr iawn am EP, a deisyfaf fwy. Teitl-drac y casgliad yw fy ffefryn, y gwahoddiad i’r byd hynod hwn. Bydd hi’n gyffrous gweld i ble eith Bethan Mai nesaf yn dilyn Bach – boed hynny’n gwisgo’r het gerddorol neu un o’i hetiau eraill ar yr antur greadigol nesaf.

Prynwch Bach yma:
bethanmai.bandcamp.com

A chymerwch cipolwg ar fideo hudolus y sengl ‘Bach’, gan Ynyr Ifan, yma.
@bethan_mai | @RecordiauBlinc | https://recordiaublinc.com/